Sahipsiz hayvanların korunmasına yönelik düzenlemeleri içeren Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nda kabul edildi.
Bu yasayla birlikte, hayvanların korunması ve yönetimi konusunda önemli değişiklikler öngörülüyor. Ancak muhalefet partileri, teklifin kabul edilmesine itirazda bulundu.
Hayvanları Koruma Kanunu’nda yapılacak değişikliklerle birlikte, kanunun amaçları arasına “insan, hayvan ve çevre sağlığı gözetilmek kaydıyla” ifadesi eklenecek.
Bu değişiklik, sahipsiz hayvanlara dair yürütülecek çalışmalarda netlik sağlamak amacıyla önemli bir adım olarak görülüyor. Kedi ve köpeklerin sahipli hayvan statüsüne alınabilmesi için, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın veri tabanına kaydedilmesi zorunlu olacak.
Bu bağlamda, “sahipli hayvan” ve “sahipsiz hayvan” kavramları açık bir şekilde tanımlanacak.
Yasada “yakala-kısırlaştır-sal” metodunun kaldırılması nedeniyle, hayvan bakımevlerinin tanımı da değiştirilecek. Yeni tanıma göre, bakımevleri, Bakanlıktan izin alarak kurulan ve hayvanların sahiplendirilinceye kadar barındırıldığı tesisler olarak yeniden tanımlanacak.
Ayrıca, sahipsiz hayvanların hayvan bakımevlerine toplanması ve bu yerlerde rehabilite edilerek sahiplendirilmesi hedefleniyor. Bakımevleri dışında bir hayvana bakmanın, yalnızca o hayvanın yasal sorumluluğunu alarak sahiplenilmesi suretiyle mümkün olacağı kabul edilecek.
Kanunda yer alan bazı ilkeler de değişecek. Örneğin, “Evcil hayvanlar, türüne özgü hayat şartları içinde yaşama özgürlüğüne sahiptir.” ifadesinin yürürlükten kaldırılması planlanıyor. Bunun yerine, sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların insani ve vicdani sorumluluklarla sahiplenilmesi teşvik edilecek.
Yerel yönetimlerin, sahipsiz hayvanlar üzerinde yürüttüğü çalışmalarda, gönüllü kuruluşlarla iş birliği yaparak hayvan bakımevleri kurması ve bu merkezlerde hayvanların bakımlarını sağlaması beklentisi var. Bakımevlerine kabul edilen hayvanlar, rehabilitasyon süreçleri tamamlanana kadar burada kalacak.
Hayvan bakımevine alınan köpekler, insan ve hayvan sağlığı için tehlike arz eden durumlarda, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na göre ötenazi uygulanabilir. Bu bağlamda, hayvanların sağlık durumları ve davranışları dikkate alınacak.
Yerel yönetimlerin sahipsiz hayvanları koruma konusunda daha fazla yetki alması öngörülüyor. Bunun yanında, sahipsiz hayvanları bakımevi dışında bir yere terk etmek yasak kapsamına alınacak. Bu sayede, sahipsiz hayvanların toplanması ve bakımevlerine taşınması sürecinin daha etkili bir şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
İl Hayvanları Koruma Kurulu’nun da görevleri arasında, sahipsiz hayvanların korunmasına yönelik çalışmaları yürütmek ve insan, hayvan ve çevre sağlığını korumaya yönelik çözüm önerileri geliştirmek bulunacak.
Bu bağlamda, yerel yönetimler ve diğer ilgili kuruluşlara destek sağlanacak, bakımevleri, hastaneler ve rehabilitasyon merkezleri kurmaları teşvik edilecek.
Yasa tasarısında, sahiplendiği hayvanların bakımını ihmal eden veya onlara zarar veren kişilere yönelik cezai yaptırımlar da öngörülüyor. Ayrıca, sahipsiz hayvanların korunması amacıyla alınan bütçenin başka amaçlar için kullanılmasına izin verilmeyecek.
2028 yılına kadar hayvan bakımevlerinin kurulması ve mevcut bakımevlerinin koşullarının iyileştirilmesi zorunluluğu da bulunuyor.
Son olarak, kedi ve köpek sahipleri, hayvanlarını dijital kimliklendirme yöntemleriyle en geç 31 Aralık 2025 tarihine kadar kaydettirmekle yükümlü hale getirilecek. Bu tasarı, sokakta korunmaya muhtaç sahipsiz hayvanların sayısının azaltılması amacını gütmektedir.
Ancak muhalefetin tepkileri, yasa tasarısının uygulanabilirliği konusunda devam eden tartışmaların bir parçası.
