CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, kırmızı mercimek fiyatları üzerine önemli değerlendirmelerde bulundu.
Bursa’da düzenlediği basın toplantısında, mercimek üreticilerinin maliyetlerini karşılayamadığını belirtirken, bu durumun düşük gelirli ülkelerde gıda sorununu artırdığını vurguladı.
Sarıbal, Türkiye’nin dünya genelindeki en kaliteli ve lezzetli mercimeği ürettiğini dile getirerek, yapılan araştırmaların, Türkiye’de yetiştirilen mercimeklerin Kanada’dan iki kat daha fazla demir içerdiğini gösterdiğini ifade etti.
Yerli mercimeğin, artan güneşlenme süresiyle lezzet ve besin değerinin de yükseldiğini belirten Sarıbal, yerli ürüne olan talebin yurtiçinde bile karşılanamadığını söyledi.
2023 yılında Türkiye’de 400 bin ton mercimek üretimi yapılırken, yurtiçi kullanımın 450 bin ton civarında olduğuna dikkat çekti.
Üretim yetersizliği nedeniyle yerli mercimeğin yüksek fiyatlarla yurt dışına ihraç edildiğini, iç piyasada ise kalitesiz ithal mercimeklerin tüketildiğini dile getirdi.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine de değinen Sarıbal, Türkiye’nin dünya mercimek üretiminde dördüncü sırada yer aldığını söyledi.
Üretimin büyük bölümünün Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde gerçekleştirildiğini ifade eden Sarıbal, 2023 yılında 424 bin ton kırmızı mercimeğin, Şanlıurfa ve Diyarbakır illerinde yoğunlaştığını aktardı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılında üretimin geçen yılki gibi 410 bin ton olarak gerçekleşeceği tahmin ediliyor.
Sarıbal, AK Parti’nin 21 yıllık iktidarı boyunca ortalama yıllık kırmızı mercimek üretiminin 381 bin ton olduğunu, bu miktarın 1981-2002 yılları arasındaki dönemde ise 520 bin ton olduğunu kaydetti.
Nüfus artışının %85 oranında bir artış gösterdiğini hatırlatan Sarıbal, bu durumda üretim düşüşünün dikkat çekici olduğunu belirtti.
Çiftçilerin mağduriyetini önlemek için mercimek alımında verilen destek miktarının artırılması gerektiğini savunan Sarıbal, 2018 yılından bu yanaki 50 kuruşluk fark ödeme desteğinin 150 kuruşa çıkarılmasını talep etti.
Dolar kurundaki artışın girdi fiyatlarına yansıdığını da sözlerine ekleyen Sarıbal, üretimin teşvik edilmesi için destek miktarının artırılmasının şart olduğunu ifade etti.
Mercimek üretiminin artırılması için birkaç öneride bulunan Sarıbal, bu öneriler arasında nadas alanlarının yeniden tarıma kazandırılması, yerel çeşitlerin korunması ve geliştirilmesi, üretim girdilerinin fiyatlarının kontrol altında tutulması gibi maddeler sıraladı.
Ayrıca, çiftçilerin ürünlerini değerlendirecek ve pazarlayacak müdahale kuruluşlarının oluşturulması gerektiğinin altını çizdi. Hasat döneminde bakliyat ithalatına izin verilmemesi gerektiğini de belirterek, üreticilerin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
